|
|
PİRE
Pire
haşeresi insana en çok hastalık bulaştıran böceklerdir.
Pire altı ayaklı ve eklem bacaklıdır. Pirenin ayağının
uç kısımları tırtıllı olup tutucu özeliğe sahiptir.
Pirenin baş kısmı çok ufak ve gövdesi çok büyüktür.
Başını ön tarafında 2 adet gözü var ve ağız kısmında
insanı ısıran ve insanda kan emen iğnesi bulunur.
Pirenin vücudu yan taraflardan basık olup yukarıya doğru
uzanmış ve vücut derisi bölme halinde sanki iç içe
geçmiş durumdadır.
Vücutlarının yapısının yanlardan basık olmasının
avantajı tüy ve kıl arasından rahat geçmesidir. Pireler
yaşadığı ortama ve türüne göre farklı besinler ile
beslenirler bazı türleri insanlar ve hayvanlar üzerinden
kan emerek beslenseler de bazıları da bitkilerde
bulunarak bitki taç ve yaprakları yiyerek belenirler.
Bir pirenin toplamda 6 adet bacağı var ve hepside çok
güçlüdür. Arka ayları ön ayaklarından daha uzundur bu
sayede çok uzaklara kadar zıplarlar. Pire türüne ve
çeşidine bağlı olarak farklı boylardadır en büyükleri
10mm kadar olurlar.
Pireler kanatsız hayvanlardır ve hareketlerini yürüyerek
veya zıplayarak yapar. Pirenin beslenmesinde mutlaka
kana ihtiyaç vardır. Bu bakımından insanlar ve hayvanlar
üzerine bulaşan pire kolay kolay gitmez ve uzun müddet
bu konakçı üzerinde parazit olarak beslenir. Pire bit ve
diğer haşere kadar yavaş ve hantal değildir tam tersine
piler çok aktif haşerelerdir.
Pirenin bir konakçıdan başka konakçıya geçmesi demek
hastalığı ortama yaymak demektir. Bundan dolayı pireyi
gördüğünüz anda mutlaka genel bir ilaçlama isteyiniz.
İnsanlara yaban hayvanları, kuşlar, kümes hayvanları,
evcil hayvanlar, kedi köpek, haşere gurubu ve başka
insanlar olmak üzere birçok etken tarafından bulaşır.
Pire insana bulaştıktan sonra hemen beslenmeye koyulur.
Pireler insan üzerinden beslenmek için direk insanın
kanını emerler. Kan ile karnını doyuran olgun bir pire
hemen yumurta bırakmaya çekilir. Pire insanı ısırdığı
zaman insan vücudunda kaşınma ve acı hissedilir. Bazı
insan vücutları apseler oluşturur ve çıban gibi kabarır.
Bir pire günde 16 ile 18 yumurta bırakarak çoğalır. Bu
bakımından evde görülen 1 pire dahi olsa bu çok kısa
zaman içinde birçok pire demektir. Pire yumurtasını
genellikle konakçısın üzerine değil de dışa ortama
bırakır. Bu bakımdan pire ilaçlaması yapılırken bunu göz
önünde bulundurmakta fayda vardır. Pireler özelikle
tozlu pis ortamda bulunmayı daha çok tercih ederler.
Yumurtasını saklanması daha kolay olur.
Pireler yumurtasını evde ise evlerin kenar kuytu
bölgelerine, evdeki çatlaklara, evin çatısına, tahta ve
mobilya aralarına, parke ve döşemelerin dip kısımlarına
olmak üzere birçok kısmına bırakabilirler. Pireler
yumurta bırakırken her gün aynı yere ve toplu bir halde
yumurta bırakmaz. Pire yumurtasının sert bir kabuğu
vardır bu kabuk sayesinde hiçbir ilaçlamadan
etkilenmezler.
Pireler insana zarar veren haşere olarak birçok hastalık
bulaştırır. Pireden insana bulaşan başlıca hastalıklar
şunlardır:
1 - humma mikrobu
2 - tifüs hastalığı
3 - veba hastalığı
4 - alerjik hastalıklar
5 - dizanteri
6 - cilt hatalıkları
Pireler bu mikroplar dışında üzerinden geldiği
konakçıdaki hastalığın aynısını bir sonraki kişiye
taşıyabilir.
Pireler türlerine göre farklı renklerdedir. Bir pire
kahverengi, kırmızı siyah ve farklı renklerde olabilir.
Dünya üzerinde çok eski tarihlerden beri pireler
insanlar için büyük tehlikeler oluşturmaktadır. Dünya
üzerinde 1500 - 1600 arası pire çeşidi yaşamaktadır.
Tarihe baktığımızda 1400 yılarda Avrupa bölgesinde ve
Asya kıtasının bir kısmında insanların 4/3 ünün sebebi
pireler ve haşereler ile gelen hastalıklardır.
Pire yaşadığı ortama bağlı olarak şu isimleri alır: kedi
piresi insan piresi, köpek piresi, pamuk piresi, fare
piresi, su piresi kar piresi, toprak piresi, tahta
piresi, kum piresi vb.. gibi.
Yukarıda saydığımız bu pire çeşitlerinin hemen hemen
hepsini insanlar üzerinde görmek mümkündür ve bu
pirelerin hepside insanda kan emer ve hastalık
bulaştırır. Bazı pire çeşitleri aşağıdaki gibidir.
İNSAN PİRESİ:
İnsan piresi insanlar üzerinde yaşayan ve tamamen vücut
ısılarını insan ısısına ayarlayan bir çeşittir insan
piresi insan vücudu dışında kolaylıkla barınamaz.
İnsanlar üzerinden beslenen bu pire çeşidi insanların
vücutlarından kan emerek beslenir. Ağız kısmındaki
delici ve vakumlayıcı iğnesi ile insan kanını
damarlardan vakumlarlar. İnsan piresi günde 2 - 3 kez
insanı ısırarak doyuncaya kadar kan emer. Pire insanı
ısırdığı zaman insanlar bunu hemen fark ederler çünkü
ısırılan yerde yanma, kaşıntı ve acı hissedilir. İnsan
piresi kan emdikten sonra insan üzerinde elbise
dikişlerinde saç aralarında olmak üzere dinlenmeye
çekilirler. Bu pireden hariç insan üzerinde kedi piresi,
köpek piresi, veya fareden gelen pireler olsun
bulunabilirler. Pire fark edilir edilmez mutlaka
ilaçlama firmaları ile irtibata geçiniz kesinlikle
eczanelerden aldığınız tarım ve ziraat ilaçları buna
etki etmezler. Pire çok çabuk üreyen bir böcek olduğu
için ve dayanıklı bir bünyesi olduğu için bu ilaçlar ile
ölmez. Pire ilaçlaması için mutlaka ilaçlama şirketleri
ve firmaları ile çalışın. İlaçlama firması olarak yasal
ve tecrübeli olmasına dikkat edin.
KEDİ PİRESİ:
İsmini üzerinde parazit olarak yaşadığı kediden alır.
Kedi piresi kendi türünün en ufak cinsi sayılır boyları
çok ufaktır ve çok fazla üreyen bir pire çeşididir.
Kediler ile evlerimize gelen ve insanlara bulaşan bu
pireler insanlar için çok tehlikeli ve çok pistir.
Kedi piresi evlerde uygun ortam ve sıcaklığa ulaştığı
için çabucak üremeye başlarlar birkaç gün içinde hemen
çoğalarak evleri istila ederler.
Evlerde kedi besleniyorsa mutlaka sık sık kontrol
edilmeli eğer üzerinde pire varsa veteriner hekim
kontrolünde pire kontrol altına alınmalı ve direk
kedinin yaşadığı ev ve alanlar ilaçlama firması
tarafından ilaçlanmalı.
KÖPEK PİRESİ:
Köpek piresi köpekler ve diğer hayvanlar üzerinde
yaşayan haşeredir. Vücut yapıları kedi ve insan
piresinden büyüktür. Köpek piresi üzerinde yaşadığı
(inek, köpek, keçi, koyun, tilki, sincap, tavşan.vb)
hayvanların vucut ısılarına göre kendini ayarlayarak bu
hayvanlar üzerinde parazit olarak beslenir. Bu pire
çeşidi hayvanlardan insana geçtiğinde hayvandaki bulunan
herhangi bir mikrobu insan vücuduna enjekte eder.
Böylece pireler ara taşıyıcı olarak insana hastalık
bulaştırmış olurlar.
PAMUK PİRESİ:
Pamuk piresi genellikle hayvanlarda değil bitkilerde ve
pamuklu bitki kozalarında görülür. Bu pire çeşidi besin
olarak tamamen bitki ve bitki ürünlerini kullanır. Pamuk
piresi diğer pireler gibi kana ihtiyaç duymazlar bu pire
çeşidi bitkilerin çiçek, çanak, taç ve taze aksanlarını
kemirerek yerler. Bu nedenle pamuk piresi bitkilerin
kurumasına neden olur veya ürün vermesini engeller. Bazı
bitkilerde pire görülmesi şöyle fark edilir.
Pamuk pireleri bitkilerin çiçeğinin dökülmesi, taç ve
yaprakların ters dönmesi ve solması, yapraklar üzerinde
siyah tortular oluşmasına neden olurlar. Pamuk piresi
ilaçlaması tamamen profesyonel olmalı çünkü çok zor
yapılan bir ilaçlama ve mutlaka ilaçlama şirketlerinden
bilgi ve yardım isteyiniz.
PİRE İLACI VE PİRE İLAÇLAMA YÖNTEMLERİ
Pire ile mücadelede kullanılan ilaçlar kullanım alına
göre farklıdır. Eğer pireler bir hayvan üzerinde ise
mutlaka veteriner hekim kontrolünde özel ilaçlar ve
tasma şeklindeki ilaçlar kullanılarak hayvana zarar
vermeden yapılmalı. Şayet ortamda pire varsa bu
kesinlikle ilaçlama şirketinin ve ilaçlama firmasının
işidir mutlaka bu firmaları arayın. Kendi başınıza
eczanelerden kokulu veya farklı ilaçlar alarak ilaçlama
yapmayı denemeyin çünkü yanlış yapılan bir ilaçlama ile
hem çevrenizdeki canlılara hem de kendinize ciddi
zararlar verebilirsiniz. İlaçlama şirketi olarak
yıllardan beridir bu konuda uzman elemanlar ve ziraat
mühendisi kontrolünde sağlık bakanlığı onaylı ilaçlar
ile yanındayız. Pire yumurtası ilk ilaçlamadan
etkilenmediği için mutlaka 21 gün sonra tekrar 2. bir
ilaçlama isteyiniz. Sizi haşere ve böceklerden
kurtararak size sağlığınızı bağışlayalım. |