|
|
KERTENKELE
Kerten
kele olarak bilinen canlılar omurgalı hayvanlar
gurubundan olup sürüngenler sınıfı içinde incelenirler.
Kertenkele hayvanların yapı ve biyolojileri diğer
hayvanlardan farklı bir yapıdadır. Genel olarak kerten
kelenin yapısı şöyledir. Vücutları uzun ve yuvarlaktır.
Kuyrukları çoğu zaman kendi vücudunun iki katı kadardır.
Karınlarının alt kısmında 4 çift ayakları bulunur.
Kertenkele ayakların başucunda 5 adet parmakları var ve
her parmağının uç kısmında sert kertinden oluşan
tırnakları vardır. Bu tırnakları ile birçok yüksek
alanlara tırmanırlar. Hatta 100 m yükseklikteki bir
ağacın tepesinde dahi bir kerten kele ile karşılaşmak
mümkündür. Kerten kelenin vücut derileri yaşadığı alana
ve türüne göre farklıdır. Kerten kelenin bazılarında
deri düz ve pulsuz iken bazıları pullu, bazıları sert
dikenlidir.
Kerten kelelerde göz kapakları gelişmiş olup kapanıp
açıla bilir şekildedir. Kertenkelenin çene yapısı çok
güçlü ve çenesi öne doğru uzanmış bir şekildedir. Bazı
türlerinde kulak delikleri bulunurken bazılarında bu
delikler görülmez. Her kerten kele türü ve çeşidi için
vücut şekli farklıdır.
Kertenkeleler dünyanın her yerinde ve her kıtasında
yaşadığı gibi yine kerten kele her ortamda yaşar öyle ki
su içinde dahi yaşayanları dahi vardır.
Kerten
keleler yaşam olarak sıcak havaları daha çok severler
soğuk havalarda ve kış aylarında yuvalarına çekilip kış
için hazırladıkları besinleri yer ve kış uykusu ile
zamanını geçirirler.
Kerten kele yaşam olarak besin buldukları her ortamda
bulunurlar. Türlerine bağlı olarak uçan kerten keleden
tutunda suda yaşayanına kadar her türlüsü vardır.
Kertenkeleler evlerimize neden geldiğini sürekli merak
etmişizdir. Tabiî ki bu hayvanlar kahve içmeye
gelmezler. Bu hayvanlar besin bulamadığında ve yağmurlu
havalarda yuvalarının su ile dolmasından dolayı
kendilerine yeni sığınacak yer aramasından dolayı ve
yeni besin kaynağı bulmak için evlerimize kadar
gelirler.
İguana
Süslü Kertenkele
Çizgili Kertenkele
Gelen
kerten keleler dış ortamdan evlere hastalık ve mikrop
taşıdıkları için zarar verdikleri gibi kertenkele evdeki
saksılardaki bitkilere de zarar verirler.
Kerten kele hayvanına çevremizde ve gittiğimiz her yerde
rastlayabiliriz. Kertenkeleye dağda, ormanda, bayırda,
suda, havada, her yerde bulabiliriz.
Kerten kele de olan bazı özelikler diğer hayvanlarda
yoktur. Kertenkelede jenerasyon denen olay vardır.
Kuyruğu veya herhangi bir kısmı koptuğunda kendini
yenileyebilir özeliğe sahiptir. Kertenkelenin bazı
türleri zehirlidir bazıları ise zehirsizdir.
Dünyada bilinen bir çok kertenkele türü vardır. Dünyada
bilinen kerten kele türü sayısı yaklaşık olarak 2900 -
3000 kadardır.
Kerten kele canlısının beslenmesi
Kertenkeleler beslenme olarak çok geniş bir içeriğe
sahiptirler. Beslenmek için hem bitsel ürünler
kullanırken hem de hayvansal ürünler kullanırlar.
Keten kele beslenme olarak hangi ortamda yaşıyorsa o
ortamda bulunan bitki ve canlıları yer.
Kertenkele ormanda yaşıyorsa ormandaki ağaçlardan ve
orda yaşayan böceklerden beslenir. Suda yaşıyorsa sudaki
balık yavruları, balık yumurtalar, su yosunları ve diğer
küçük su canlıları ile beslenirler. Ekin ve tahıl
aralarında yaşayan kertenkeleler tahılların taze
aksanlarını ve tahıl arasında dolaşan küçük yapılı
böcekleri yerler.
Evlerimize gelen kertenkeleler evlerde buldukları sebze
ve meyveleri yedikleri gibi evlerde bulunan saksılara
zarar verir.
Kertenkele canlısının üremesi ve çoğalması
Kertenkele canlısının çoğalması ve üremesi iki
eşeylidir. Kertenkele canlısında üreme organları
bulunur. Çiftleşme sonrası döllenme vücut içinde
gerçekleşir. Daha sonra dişi kertenkele yumurtasını
güvenli bir yere bırakır. Dişi keten kelenin yumurta
bırakma sayısı yumurtlamasına ve beslenmesine bağlı
olarak değişir. Genellikle bir kerten kele bir defasında
5 - 6 yumurta bırakır. Kertenkelelerin çok az türleri de
yumurta yerine canlı yavru doğururlar.
Kerten
kele ile beslenen birçok canlı vardır. Sürekli bu
canlıları avlayarak bu canlılar ile beslenirler.
Kertenkele avlayarak beslenen canlılar şunlardır: tilki,
sansar, kaplumbağa, atmaca, leylekler, şahin, atmaca,
baykuş ve aç kaldıklarında diğer leşçil hayvanlar bu
canlı ile beslenirler. Kertenkeleler kendini bu
tehlikelerden korumak için içinde yaşadığı ortamın
rengini alırlar. Yani bulunduğu mekana renk olarak
adapte olurlar. Ve fark edilmeleri çok zordur.
Boynuzlu Kertenkele
Gri Kertenkele
Kertenkele
En çok bilinen kertenkele türleri şunlardır:
1 - Uçan kertenkele
2 - dikenli kertenkele
3 - yılansı kertenkele
4 - iguana
5 - kelerler
6 - zehirli kertenkele
7 - su kertenkelesi
8 - bukalemunlar
9 - komada (ejderha ) kertenkelesi
KERTEN KELENİN İNSANLARA VERDİĞİ ZARARLAR ŞUNLARDIR
Kertenkeleler insanlar arasında zararsız bilinir fakat
bazı kerten kele türleri zararlıdır ve bazıları da
zehirlidirler. Bahçelerimizde ektiğimiz meyve
sebzelerimize zarar verirler.
Besin bulamadığında bizlerin besinlerine ortak olması ve
evdeki saksılarımıza zarar vermesinden dolayı hiç
sevilmezler. Dünya üzerinde kertenkeleye en çok zayiat
veren canlılar olarak insanlar ilk sırada ye alır.
Kerten kele besleme hobisi günümüz insanları arasında
oldukça gelişmiştir. Hayvanat bahçesinde bulunanlar
dışında evlerde özel kafesler içinde iguana ve bukalemun
türleri besleyenler vardır.
KERTEN KELE İLE MÜCADELE
Kerten kele ile mücadelede kesinlikle ferdi olmamalı.
Mutlak süratle ilaçlama firması ve ilaçlama şirketinden
yardım alınız. Çünkü bazı kerten kele türleri zehirlidir
yanlış müdahalede sonucu insanı ısırıp
zehirleyebilirler. İnsanların evlerine kadar gelen
kertenkele evlerimize mikrop bulaştırır ve evlerdeki
saksılarımızın yapraklarını yiyip zarar veriler. Keten
kele ilacı ve ilaçları mutlak süratle ziraat mühendisi
kontrolünde hazırlanmalı ve mutlaka ilaç uygulaması
yapan kişi profesyonel olmalı.
KERTEN KELE ZARARLISININ HAKKINDA SORULAN SORULAR
1 - KERTEN KELE İNSANI ISIRIR MI?
Kerten kelenin çoğu türü zehirsizdir kertenkelenin
zehirli olan birkaç türü vardır. Kerten kele ancak zarar
gördüğünde zarar vereni ısırabilir.
2 - KERTENKELE ZARARLIMIDIR?
Kertenkele insanın besinlerini tükettiği ve meyve ve
sebzelere zarar verdiği için zararlıdır.
3 - KERTEN KELE NASIL BİR HAYVANDIR?
Kertenkele vücudu yuvarlak genellikle 4 ayaklı, uzun
kuyruklu ve timsahın minyatürüne benzeyen canlılardır.
4 - KERTEN KELE NE NASIL ÇOĞALIR?
Kerten kele türünün çoğu üyesi yumurta ile çoğalırlar
fakat birkaç türü canlı yavru doğurur. Her yumurtlama
döneminde 5 - 6 yumurta bırakırlar.
5 - KERTEN KELE İNSANA NE TÜR ZARAR VERİR
Kerten kele insana kolay kolay zarar vermez ancak bazı
türlerine insanlar zarar verdiğinde insanı
ısırabilirler.
6 - KERTEN KELE GÖRÜLDÜĞÜNDE NE YAPILMALI?
Kertenkele görüldüğünde mutlaka ferdi olarak müdahale
etmeyiniz. Bu onu hakkında mutlaka ilaçlama
şirketlerinden bilgi ve destek alın.
7 - KERTENKELE ISIRMASINDA NE YAPILMALI?
Kertenkele ısırmasında mutlaka en yakın sağlık
kuruluşuna başvurun çünkü ısıran kertenkeleden mikrop
bulaşabilir veya türü zehirli olabilir. |